Rotate your phone

Once that's done you'll be able to
experience the Green Party website perfectly.

An Ghéarchéim Thithíochta: Cíos Costais

BACK

Tá an costas cíosa in Éirinn ag dul ó smacht. Tá réiteach maith ag an gComhaontas Glas chun an costas cíosa a choinneáil íseal – samhail an chíosa costais.

Céard í “samhail an chíosa costais”?

Cóiríocht ardchaighdeáin ar cíos atá fíor-inacmhainne atá i gceist le cíos costais, agus é curtha ar fáil ag an Stát nó ag na húdaráis áitiúla. Tugtar cíos costais air toisc go n-úsáidtear an cíos chun costas tógála na cóiríochta a ghlanadh thar shaolré iasachta tógála fadtéarmaí. Cuireann sé seo ar chumas an rialtais agus na n-údarás áitiúil tithíocht inacmhainne a phleanáil go fadtéarmach agus leanúint de thithíocht nua a thógáil fiú le linn cúlú eacnamaíoch. Níor mhór go mbainfí úsáid mheasctha as an gcóiríocht, go mbeadh seilbh mheasctha ag baint léi, agus go mbeadh pobail ilghnéitheacha ina gcónaí inti chun go n-éireodh leo. Tá cruthaithe i gcuid mhór tíortha ar an Mór-Roinn gur bealach thar a bheith éifeachtach é seo le tithíocht a chur ar fáil.

Féach ar an bhfíseán seo le fáil amach cén fáth a bhfuil do chíos chomh hard sin agus conas is féidir lenár réiteach cíosa costais é a laghdú:

Tá lucht íoctha cíosa Bhaile Átha Cliath ag íoc os cionn leath dá n-ioncam ar chíos anois! Deir na saineolaithe airgeadais go dtéann íocaíocht chíosa i bhfeidhm go díobhálach ar chumas teaghlaigh airgead a choigilt agus costais eile a íoc más ionann é agus breis is 30% dá n-ioncam.

 

Creidimid gur áiteanna den chéad scoth iad an dá láithreán faoi úinéireacht phoiblí ag Dún Chathal Brugha i Ráth Maonais agus Ionad Busanna na Cloiche Leithne i mBaile Phib ar a bhféadfaí na háiteanna cónaithe cíosa costais seo a thógáil. Agus beagnach 24 heicteár talún lárnaí sna láithreáin seo, d’fhéadfaí úsáid i bhfad níos fearr a bhaint astu mar chóiríocht. Chruthódh sé seo 3,000 áit chónaithe do dhaoine a bheadh suite go lárnach agus iad inacmhainne! Déanaimis é.

I mí an Mhárta 2018, chuireamar rún faoi bhráid na Dála chun seo a dhéanamh, agus tacaíodh go forleathan leis. Ar an drochuair, chuir an Rialtas ina choinne. Ní thuigeann siad go fóill nach bhfuil ag éirí leis an straitéis atá acu le dul i ngleic leis an ngéarchéim seo.

Tháinig méadú 81% ar na rátaí meánacha cíosa a bhí á n-iarraidh ar an margadh idir 2010 agus 2017!

An ghéarchéim easpa dídine

Tá an Rialtas diongbháilte tosaíocht a thabhairt don mhargadh sa ghéarchéim thithíochta. Is léir ón méadú ollmhór ar líon na ndaoine gan dídean in Éirinn go bhfuil ag teipeadh go hiomlán ar an gcur chuige seo.

Bhí 9,872 duine ina gcónaí i gcóiríocht éigeandála i mí an Mheithimh 2018, agus ba é seo an méid ba mhó riamh.

Tá a fhios againn nach réiteoidh an margadh féin an ghéarchéim seo. Ní mór don Rialtas áiteanna cónaithe a thógáil, agus iad a thógáil ar bhealach inbhuanaithe a chinnteoidh nach dtarlóidh géarchéim mar seo arís. Caithfidh samhail an chíosa costais a bheith mar chuid den chur chuige seo.

An nuacht is déanaí

Tá an Rialtas tar éis gníomhú faoi dheireadh chun an méid a iarraidh inár rún a chur i ngníomh, is é sin, tailte stáit amhail Dún Chathail Brugha, Stáisiún Bus na Cloiche Leithne agus Ospidéal Meabhrach Dhún Droma a úsáid chun tithíocht a thógáil. Ach caithfidh an ‘Ghníomhaireacht um Fhorbairt Talún’ atá á moladh acu a chinntiú go bhfuil an Stát páirteach i gcur ar fáil deiridh na tithíochta ar scála mór le cinntiú go mbeidh na torthaí is fearr á mbaint amach againn do dhaoine in Éirinn a bhfuil dea-áiteanna cónaithe de dhíth orthu  – tá ríthábhacht le húsáid mheasctha, agus le forbairtí seilbhe measctha a mbeidh pobail ilghnéitheacha ina gcónaí iontu chun go n-éireoidh leis seo. Ní mór na suíomhanna a d’aithníomar a úsáid le haghaidh tithíocht cíosa costais a chomhlíonann an critéir seo chun go n-éireoidh léi. Ní mór dúinn a chinntiú go dtarlóidh sé seo.

Céard is féidir liomsa a dhéanamh?

Déan teagmháil leis an Aire Tithíochta le hiarraidh air an gníomh dearfach seo a dhéanamh le dul i ngleic lenár ngéarchéim thithíochta, agus na láithreáin seo a bheith mar fhorbairtí tithíochta a bheidh á reáchtáil ag an stát, a mbainfear úsáid mheasctha astu, a mbeidh seilbh mheasctha i gceist leo, agus a mbeidh pobail ilghnéitheacha ina gcónaí iontu. Caithfear méid dóthanach díobh seo a úsáid chun cóiríocht ar cíos costais a chur ar fáil.

Léigh téacs iomlán ár rúin maidir le cíos costais anseo:

Cíos CostaisCíos Costais